Patates Yetiştiriciliği

TARLA HAZIRLIĞI
Tarla hazırlığı, toprağın yapısına, patatesten önce yetiştirilen bitkiye bağlı olarak değişir. Ağır (killi) topraklarda sürüm sonbaharda  derin yapılır. ilkbaharda ikileme için diskaro kullanılır. Hafif (kumlu) topraklarda toprak ilkbaharda sürülür.

ÇEŞİT VE TOHUMLUK

Tohumluk seçerken dikkat edilecek konular:

  • Çeşit, üretim amacına göre seçilmelidir. Örneğin turfanda patates yetiştiriciliğinde 75-80 günde olgunlaşan erkenci çeşitler, normal yetiştiricilikte ise 120-140 günde olgunlaşan orta geç veya geççi çeşitleri ekilmelidir.
  • Tarım kuruluşlarının denetiminde yetiştirilen sertifikalı tohumluk kullanılırsa, hastalık ve zararlılardan ürünümüzü korumuş oluruz.
  • Tohumluk yumrular, 3-6 cm çapında ve ortalama 50 gram ağırlığında olmalıdır. Keserek dikim yapılacaksa kullanılacak bıçak; deterjanlı su veya çamaşır suyuna her kesimden sonra batırılmalıdır. Ayrıca, kesme işi dikimden bir hafta önce, yumru parçaları birbirinden tamamen kopmayacak şekilde yapı!malı ve dikim zamanı ayrılmalıdır.

ÖN FİLİZLENDİRME
Tohumluk yumruların dikim esnasında gözlerinin uyanmış olması ve üzerlerinde yaklaşık 1 cm boyunda yeşil filizlerinin bulunması gerekir. Buna “ön filizlendirme” denmektedir.
Ön filizlendirmenin; erken olgunlaşma, çeşit karışıklığının önlenmesi, çıkışın iyi olması, tarla şartlarına iyi uyum gibi yararları vardır.

Ön Filizlendirme Yaparken Nelere Dikkat Etmeliyiz?

Patates yumruları hasattan hemen sonra filiz vermezler. Çeşitlere göre değişmekle birlikte yumruda hasattan yaklaşık 3-4 ay sonra, önce tepe sürgünü, daha sonra diğer sürgünler faaliyete geçer. İşte dikim için en uygun zaman bu çok sürgünlü dönemdir.

 

 

    Hasatla ekim arası 3-4 ay gibi kısa bir süreyse, tohumluk patatesler tahta kasalarda 18-20 oC sıcaklıkta önce karanlıkta gözler açıldıktan sonra da aydınlık ortamda filizlendirilirler. Ekim daha geç yapılacaksa, tohumluk, soğuk depoda ekime 1,5-2 ay kalana kadar yukarıda anlatıldığı gibi filizlendirilir.

DİKİM

Tohumluk miktarı, tohum iriliğine bağlı olup ortalama olarak suluda dekara 200-250 kg, kuru tarımda ise 150 kg’dır.
Dikim zamanı: Güneydoğu Anadolu sahil şeridinde Kasım-Aralık, Ege, Karadeniz, Marmara Bölgelerinde Şubat-Mart, Ege’de güzlük ekimde Ağustos’un ilk yarısı, yukarıda sayılanlar dışındaki bölgelerde ise Mayıs-Haziran aylarıdır
Dikim Derinliği: Yüzlek dikimde 2 cm, derin dikimde 5 cm’dir. yüzlek dikimlerin üzerine en az 15 cm, derin dikilenlerin üzerine ise 10 cm toprak konularak sırt yapılmalıdır.



Dikim Mesafesi:

Sıra arası 70-75 cm,  sıra üzeri 20 ile 40 cm arasında değişir. Örneğin, tohumluk patates üretiminde daha sık, yemeklik üretiminde daha seyrek sıra üzeri mesafesi gerekir.

 

GÜBRELEME
Saf madde olarak dekara 14 ile 22 kg azot verilmesi gerekmektedir.
Gübre olarak;
Amonyum sülfat (şeker gübre)       : 67-105 kg/da
Amonyum nitrat (% 26)                : 54-85 kg/da
Üre (% 45)                                : 31-49 kg/da ‘dır.
Azotlu gübrelerin üçte ikisi dikim öncesi veya dikimde, kalan üçte biri ise boğaz doldurma ve ilk sulamadan önce verilmelidir.
Saf madde olarak fosfordan dekara 15-18 kg atılması gerekmektedir. Gübre olarak triple süper fosfattan (% 43)  35-42 kg/da kullanılır. Fosforlu gübrenin hepsi ekimle birlikte verilmelidir.

BAKIM

    Sırt, dikimden hemen sonra düşük sıcaklık veya toprakta kaymak bağlama durumlarında çıkış tamamlandığında; eğer dikim sonrasında yüksek sıcaklık ve kuraklık bekleniyorsa, dikimden hemen sonra yapılır.
Çıkış sonrası bitkiler uygun büyüklüğe (bitki boyu 10 cm olduğunda) ulaştığında her çapalama ile birlikte boğaz doldurma işlemi yapılmalıdır.

SULAMA

    Dikimde toprağın nemli (tavında) olması çıkışı hızlandırır. Bu nedenle dikim öncesi eğer toprak kuru ise, sulama yapılarak tava gelmesi sağlanmalıdır. Bitkilerde su ihtiyacı alt yapraklardaki solma ve sararmayla kendini belli eder.
Sulama zamanları
Birinci Su: Çıkış ile yumru oluşması devresi arasında verilir. Bu devrede fazla su yumru çürümelerine ve zayıf kök gelişimine neden olacağından dikkatli olunmalıdır.
İkinci Su: Yumruların oluşmasının başlangıcında verilir. Bu devre patatesin suya en fazla ihtiyaç duyduğu devredir.
Üçüncü Su: Yumruların şişme devresinde verilir. Bu devrede toprak sürekli nemli tutulmalıdır.
Diğer Sulamalar: Gerektikçe verilir. Hasat ile son sulama arasında 1 haftalık bir zaman bırakılır.
Sulama yeterli ve düzenli yapılmadığı taktirde,  verim kaybı olur, yumrularda meme oluşur, çatlama meydana gelir. İç kısımlarında kararmalar ve boşluklar ortaya çıkar.

HASAT VE DEPOLAMA
Hasat: Hasat olgunluğuna ulaşmış patateslerin kabukları parmakla ovalandığında soyulmuyorsa ve yumrular uygun büyüklüğe ulaşmışsa hasat zamanı gelmiş demektir. Ayrıca bitkilerin yaprak ve sapları sararıp kurumaya yüz tutmuştur. Buna ilaveten yumru stolonlarının bitki ile bağlantısının kopmuş olması gerekir. Hasat, el makineleri, pulluk ya da söküm makineleriyle yapılır. Söküm için tek sıra veya çift sırayı söküp bitkiden ayıran makineler geliştirilmiştir.



Hasattan sonra yumrular ıslaksa, gölgede kurutulmalı sonra boylama yapılıp çuvallamalıdır.

Depolama

    Yurdumuzda patates bodrum, mahzen, mağara ve kuyu gibi yörelere göre değişen ortamlarda depolanmakla birlikte, uzun süreli (7-8 ay) saklamalarda özel soğuk hava depoları kullanılmalıdır.
Çiftçi şartlarında en uygun depolama şekli Şekil 6’da gösterilmektedir. Özellikle, geceleri serin geçen mevsim ve yörelerde dondan korunmak şartıyla, patates depolanan oda, bölme veya mahzenin tabanına ahşap ızgaralar döşeyip, bunun altını dışarıdan içeriye sevk edilen hava ile irtibatlandırmak, tepeye konan bir baca sistemiyle de, tekrar sıcak havayı dışarıya atmak gerekmektedir.

PATATES HASTALIKLARI VE MÜCADELESİ

PATATES MİLDİYÖSÜ

    Patates yaprakları üzerinde küçük soluk yeşil ve sarımsı lekeler halinde ortaya çıkar.

 

    Hastalık ilerledikçe lekeler kahverengileşir ve orta kısımlar ölür. Yaprağın alt yüzeyinde kül renginde bir örtü meydana gelir. Uygun şartlarda hastalık tüm bitkiyi çürütür ve kendine has bir koku yayılır.

Zarar  Şeklİ

    Patates yumrusu yüzeyinde 3-6 mm çapında hafif çökük lekeler ortaya çıkar. Bu lekelerin altı da çürüktür ve rengi mor ile siyah arasında değişir.



    Bu çürümeler hava sıcaklığı düşükken (4oC) gelişmez ve kuru çürüklük olarak kalır. Sıcaklık yükselirse yaralar yaş çürüklük haline gelir. Hasat edilen bitkinin yumru verimi azdır, kalite ve pazar değeri düşer.

Mücadelesİ

Kültürel  Mücadele: Hastalıklı bitki artıkları ve yumrular tarladan uzaklaştırılmalı dır. Sertifikalı ve hastalıksız tohum kullanılmalıdır. Hastalığa dayanıklı patates tohumluğu dikilmeli ve patates ziraatı sabah ve akşam çiğ tutmayan güneye bakan tarlalarda yapılmalıdır.

Kimyasal  Mücadele:
Mildiyö’nün her yıl çıktığı yerlerde, hastalık belirtilerini beklemeden ortalama sıcaklığın 16 oC olması ile ilaçlı mücadeleye başlanmalıdır.
Hastalığın her yıl ortaya çıkmadığı yerlerde ise, ilaçlama için yaprakta lekelerin ortaya çıkması beklenmelidir. Uygun ilaç ve dozu için en yakın Tarım ve Köyişleri Bakanlığı İl ve İlçe Müdürlüklerine danışılmalıdır.

Patates mildiyösüne karşı kullanılacak ilaçlar ve dozları

Etkili Maddenin adı ve yüzdesi Dozu preparat
Bakır sülfat 99.5 + sönmemiş kireç

1000 g (göztaşı) + 500 g (sönmemiş kireç) / 100 l su

Bakır karbonat 50

500 g / l su

Bakır oksit 50

400 g / 100 l/su

Bakır oxychloride 50

300 g / 100 l su

Maneb 80

300 g / 100 l su

Propineb 70

200 g / 100 l su

Captan 50

350 g/ 100 l su

Maneb 80

300 g / 100 l su

Propamoarp hydrohloride  722 g/l

250 ml / da

Moncozeb, 20 + metalik bakır 21

250 g / da

Mancozeb, 8 + Metalaxy 64

250 g / da

Mancozeb 64+metaloxyl- m 4

250 g/da

Folpet, 450 g/l + ofurace, 60

250 ml

Mancozeb 56+ oxdixl, 8, Cymoxonyl 3.2

250 g/da

Mancozeb 64+ofurace 6

250 g

Dimethomorhp 9 + Mancozeb 660

250 g/da

PAMUKLARDA FİDE KÖK ÇÜRÜKLÜĞÜ HASTALIĞINA KARŞI TAVSİYE EDİLEN İLAÇLAR

Etkili Madde Adı ve Oranı

Formülasyonu

Dozu
(100 kg pamuk tohumuna)

Carboxin %37 + Thiram %37.5

WP

*500
**600

Carboxin 205 g/l + Thiram 205 g/l

FF

***400
*500
**600

Chloroneb %10

TOZ

2 kg

Quintozene (PCNB) % 75

WP

600 g

Quintozene % 10 + Captan %10

TOZ

Dekara 700 g

Pencycuron %20 + Captan 50

TOZ

500 g

Tolclofos-Methyl %10

TOZ

2 kg

*  Az havlı pamuk tohumu
**  Çok havlı pamuk tohumu
***Delinte pamuk tohumu
Kullanılabilecek güncel ilaçlar ve dozları için Tarım ve Köyişleri Bakanlığı İl veya İlçe Müdürlüklerine danışılmalıdır.

PAMUK SOLGUNLUK HASTALIĞI
    Pamuk solgunluk hastalığının ilaçlı mücadele yöntemi bulunmamaktadır.
PAMUKTA KÖŞELİ YAPRAK LEKE HASTALIĞINA KARŞI TAVSİYE EDİLEN İLAÇLAR

Etkili Madde Adı ve Oranı

Formülasyonu

Dozu
(100 kg pamuk tohumuna)

Mancozeb, % 60

WP

150 g

Bronopol, %12

TOZ

600 g

TCMTB, 745 g/l

EC

225 ml

    Kullanılabilecek güncel ilaçlar ve dozları için Tarım ve Köyişleri Bakanlığı İl veya İlçe Müdürlüklerine danışılmalıdır.

ERKEN YAPRAK YANIKLIĞI

    Hastalığa bitkilerin her devresinde rastlanılabilir. Patates yaprak ve saplarında ilk başta düzensiz ve küçük esmer lekeler şeklindedir. Sonraları 1-2 cm kadar olurlar ve koyu gri ve iç içe daireler şeklinde bir görünüm alırlar.


Şekil 3. Patateste erken yaprak yanıklığı

    Şiddetli hastalıkta bütün yapraklar kurur ve dökülür, fazla miktarda ürün kaybı olur. Yumruda da 1-3 cm çapında kahverengi- kırmızı kahverengi lekeler oluşabilir.

Mücadelesi: Hastalıklı olmayan tohumluk kullanılmalıdır. Aşağıdaki listede verilen ilaçlardan biri ile bitkinin tüm yüzeyi ilaçlanmalıdır. İlaçlama serin ve rüzgarsız zamanlarda 8-10 kez tekrarlanmalıdır. 

Kullanılacak ilaçlar ve dozları
Etkili madde adı ve yüzdesi

Dozu

Bakırhidroksit 77 500 g 100 l su
Bakır 193 500 g 100 l su
Bakıroksiklorür50 500 g 100 l su
Bakıroksit 50 500 g 100 l su
Metalik bakır 40 250 g100 l su
Propineb 70 300 g 100 l su
Maneb 80 200
Maneb 473.64 350
Mancozeb 80 200
Mancozeb 72 250
Folpet 50 300 g/da
Coraton 500 300 g 100 l su
Iprodione 50 100 g 100 l su
Tebuconozole 2.5 50 g
Tebuconozole 2.5 50 ml

    Kullanılabilecek güncel ilaçlar ve dozları için Tarım ve Köyişleri Bakanlığı İl veya İlçe Müdürlüklerine danışılmalıdır.

KURU ÇÜRÜKLÜĞÜ HASTALIĞI
Hastalığı toprakta bulunan mantarlar yapar. Hastalık ile bulaşık yumru patates başlangıçta açık kahverengidir, daha sonra koyulaşır veya çok koyu kahverengine döner.

    Zarar görmüş yumru çöker, kabuğu buruşur. Bazen çürüme içeriye doğru ilerler. Bazı mantar türleri beyaz, sarı, pembe ve gülkurusu renginde küfler meydana getirirler.

Mücadelesi: Düşük sıcaklıkta (3-4oC) depolama gereklidir. Depo iyi havalanmalı ve nemi düşük olmalıdır. Yumrular hasatta veya depolamada yaralanmamalıdır. Temiz tohumluk kullanılmalıdır.

PATATES BÖCEĞİ
Erginleri yaklaşık 1 cm boyunda ve sırtı bombeli (şişkin) dir. Üst kanatlarının üzerinde siyah ve sarı uzunlamasına çizgiler vardır. Bu nedenle “Pijamalı Böcek” olarak da adlandırılır. Böceğin yumurtaları oval ve koyu sarı renklidir.
Larvaları (yavruları) kambur duruşlu ve havuç kırmızısı rengindedir.

Yaşam Şekli:
Patates böceği kışı toprak altında ergin olarak geçirir. İlkbaharda havaların ısınmasıyla toprak yüzüne çıkarak, beslenmeye başlar.
Ergin dişiler yumurtalarını gruplar halinde yaprakların alt yüzüne bırakırlar. Yumurtadan çıkan larvalar bitkilerle beslenip olgunlaştıktan sonra toprağa girer ve “pupa” denilen durgun bir dönemden sonra ergin olurlar. Yılda verdiği döl sayısı bölgelere göre değişir.

Zarar Şekli:
Patates böceği’nin hem ergini hem de larvası zararlıdır. Bitkilerin yapraklarını genellikle dıştan başlayarak içe doğru bazen de yaprağın ortasında bir delik açarak ve bu deliği genişletmek suretiyle beslenirler.
Patatesten başka, patlıcan, fide döneminde domates ve yabancı otlardan köpek üzümü’nde zarar yapar.

Mücadelesİ

Kültürel Mücadele: Mücadelede ilaçsız yöntemler çok etkilidir. Bunların başında; hasadı tarlada yumru bırakılmayacak şekilde yapılmalıdır. Ergin ve larvaları büyük olduğundan, küçük tarlalarda toplanarak yok edilmeli, yumurtaları toplanıp ezilmelidir.

Kimyasal Mücadele:
Kimyasal mücadelede birinci döle karşı ilaçlama bitkilerde ilk olgun larvalar görüldüğünde yapılmalıdır. İkinci döle karşı ilaçlama durumunda ise yumurtaların açılması (larvaların çıkışı) beklenmelidir.
Larvalar ilk gelişme döneminde yaprakların alt yüzünde bulunduklarından yaprak altlarının ilaçlanmasına özen gösterilmelidir.

PATATES GÜVESİ

Erginleri çok küçük kelebeklerdir. İnce ve 1 cm uzunluktadır. Ön kanatları grimsi kahverengi ve üzeri koyu renkli irili ufaklı noktacıklıdır. Yumurtaları küçük, oval, parlak krem rengindedir.
Larvaların rengi beslendiği bitkiye göre beyaz veya yeşildir. Türkiye’de Ege, Marmara, Karadeniz ve Güney bölgelerimizde yaygındır.

Yaşam Şekli:
Zararlı kışı ambar veya tarlada kalan patatesler üzerinde yumurta veya larva halinde geçirir. Kelebekler mart sonu veya nisan başında görülmeye başlar.
Kelebekler çıkıştan 2-4 gün sonra, yumurtalarını yaprakların alt yüzlerine, çiçek, tomurcuk ve sürgünlere bırakırlar. Yumurtalardan çıkan larvalar, yaprak ve sürgülerde, ambarda patates yumrularında oyuklar açarak beslenirler. Yılda 3-8 döl verirler.

Zarar Şekli:
Yapraklarla beslenen larvalar yapraklarda kahverengi lekeler meydana getirirler. Yapraktan sonra gövdeye geçerler ve genç sürgünleri kuruturlar. Yumruda kabuk altında oyuklar açarlar.
Mücadelesi

Kültürel Mücadele

  • Güve bulaşmasını önlemek için boğaz doldurma ve bakım işlemleri iyi yapılmalıdır. Hasat zamanında solmuş bitkiler kesilip yakılmalıdır.
  • Deponun pencerelerine  kelebeklerin geçmeyeceği sıklıkta kafes telleri takılmalıdır.
  • Hasat sırasında güve bulaşmış yumrular ayrılmalı, ambara güve ile bulaşık çuval ve malzemeler konulmamalı ve ambar ilaçlanmalıdır.

Kimyasal Mücadele: Patatesin tarla döneminde ilaçlama tavsiye edilmemektedir.
Depoya patates konulmadan 20-25 gün önce deponun ilaçlanması gerekir. Boş depoda ilaçlamaya başlamadan önce, deponun her tarafı sert bir süpürge ile iyice süpürülerek toplanan artıklar imha edilmelidir. Bütün delik ve çatlaklar gözden geçirilerek onarılmalıdır. Deponun her tarafının yüzey ölçüleri hesaplanarak m2 üzerinden önerilen ilaç miktarı, kuru yer kalmayacak şekilde bütün yüzeye püskürtülmelidir.

    Soğutma sistemli veya sıcaklığı 10oC’nin altında olan depolarda zararlı bulunsa bile gelişememektedir. Bu şekilde depolamanın yapılmadığı ve zararlının yoğun olduğu yerlerde depolamadan önce yumru ilaçlaması gerekebilir.

BOZKURT (TIRPAN KURDU)

Erginleri kelebektir. Ön kanatları grimsi kahverengidir ve üzerinde koyu kahverengi lekeler vardır. Yumurtaları sarımsı krem renginde üstten basık top şeklindedir.
Olgun larvalar (tırtıl) siyahımsı gri renktedir ve boyları 5 cm‘ye ulaşır.

Yaşam Şekli:
Kışı olgun larva halinde toprakta geçirir. Havaların ısınmasıyla kelebek haline gelir. Kelebekler çevredeki bitkiler bu arada patates üzerine ve toprağa yumurta bırakırlar. Yumurtadan çıkan larvalar, gündüz toprakta kalırlar ve gece beslenirler. Yılda 2-4 döl verirler.

Zarar Şekli:
Bozkurtun genç larvaları bitkilerin taze yaprak ve sürgünlerini yerler. Olgun larva ise yalnız geceleri beslenir ve bitkiyi toprağa yakın kök boğazından keserek veya kemirerek, bitkinin kırılıp kurumasına neden olurlar. Ayrıca toprak içindeki yumruları da yerler.

Mücadelesi

Kültürel Mücadele: Patates kaldırıldıktan sonra patates yerinin sonbaharda sürülmesi etkili olmaktadır.

Kimyasal Mücadele: Tarlada yüz bitkide 1-3  kesik bitkiye veya larvaya rastlanırsa ilaçlı mücadele gerekir. İlaçlamada zehirli yem uygulaması veya yeşil kısım ilaçlaması yapılır.
Zehirli Yem: İlaç kepek ile kuruya karıştırılır ve şekerli su ile sünger haline gelene kadar nemlendirilir. Bu yem akşam üzeri ve özellikle sulamadan sonra dekara 5-8 kg hesabıyla bitki diplerine atılır.
Yeşil Kısım İlaçlaması: İlaçlı su bitkinin yeşil kısımlarına ve toprak yüzeyine püskürtülür.

TELKURDU

Ergin hali grimsi veya kahverengimsi siyah ve 1 cm boyunda bir böcektir. Görünüşü teli andırır. Larvaları parlak kiremit renginde veya saman sarısı rengindedir. Boyları 2-3 cm‘dir. Ülkemizin hemen hemen her yerinde yaygındır.

Yaşam Şekli:
Telkurdu kışı larva veya ergin halde toprak içinde veya ot yığınlarının altında geçirir. Havaların ısınmasıyla larvalar toprak yüzeyine yaklaşarak beslenirler. Ergin böcekler yumurtalarını temmuz ayı ortalarına kadar toprağın 10-15 cm derinliğine tek tek veya toplu halde bırakır. Larvalar 2-5 yılda ergin hale gelirler.

Zarar Şekli:
Toprağın altında yaşayan larvalar bitki köklerini yiyerek ve kalın kök veya yumruların içine girmek suretiyle zarar verirler. Zarar görmüş yumruların satış değeri düşer.

Mücadelesi

Kültürel Mücadele: Telkurdu’nun çok olduğu tarlalarda yaz sonu veya sonbaharda toprak işlemesi yapılmalıdır.

Kimyasal  Mücadele: Bir bel ile tarladan 25 cm derinlikte alınan 10 toprak örneğindeki larva sayısı ortalama olarak 6 ve daha fazla ise ilaçlı mücadeleye karar verilir.
Patateste ilaçlama toprak veya tohumluk ilaçlaması şeklinde yapılır. Toprak ilaçlamasında dikimden önce önerilen ilaçlardan biri gerekli su ile karıştırılarak tarla yüzeyine püskürtülür ve bir sürüm aleti ile yüzeydeki ilaç 15-20 cm toprak derenliğine kadar karıştırılır. Tohumluk ilaçlaması ise, ilacın etiketinde tavsiye edildiği şekilde yapılır.

PATATES ÇÜRÜKLÜK NEMATODU (İplik Kurdu)

Dişi ve erkeği ince uzun silindir şeklindedir ve 1-2 mm uzunluğundadır. Patates yanında, süs bitkileri, havuç, nohut, domates, salatalık gibi bitkilerde de zarar yapar. Ülkemizde tüm bölgelerde bulunmakla birlikte bulaşık tohumlukların değişmesiyle yaygınlığı son yıllarda azalmıştır.

Zarar şekli:
Patates yumrularında, kabuk altında koyu renkli süngerimsi çürüklükler yapar. İleri devrede kabuk kağıt gibi bir hal alır. Başlangıçta bu lekeler beyaz ve unumsudur. Bu nematod yumruda çatlama yapar. Bu nematodun yakın türü ise, patates bitkisinde bodurlaşma, kalınlaşma ve çarpıklık meydana getirir.
Bulaşık yumrular nemli şartlarda depolanırsa, zararlı sağlam yumrulara da bulaşır.
Depolardaki zarar % 3 ile % 12 arasında değişir.

Yaşam Şekli:
Kışı yumurta veya ergin olarak patates yumrularında veya yabancı otlarda geçirir. Nemli ve ılıman şartlarda iyi gelişir. Kuraklığa dayanamaz.

Mücadelesi:
İlaçlı mücadelesi yoktur. Bulaşık yumrular ayıklanarak yok edilmelidir. Mümkünse patates 4 yılda bir ekilmeli (Ekim nöbeti) temiz tohumluk kullanılmalı yabancı otlarla mücadele edilmeli yumrular serin ve kuru yerde saklanmalı zararlı ile bulaşık tohumların bir bölgeden diğerine geçişi engellenmelidir. (Karantina tedbirleri).

PATATES KİST NEMATODLARI

Bitki kökleri üzerine dikkatle bakıldığında görülebilen, önceleri beyaz veya altın sarısı renkte olan, patates hasadına yakın açık kahverengileşen, inci tanesi şeklindeki yuvarlak kistlerle tanınırlar.
Kist, içi yumurta dolu olan ölü dişi vücududur. Erkekleri ince uzun, iplik şeklindedir.  Kist içindeki canlı yumurtalar toprakta yıllarca kalabilir.

Zarar ve Yaşam Şekli:
Köklerde beslenerek bitkiyi zayıf düşürür, ürünü azaltır. Patatesin çiçeklenmesinden itibaren kistler kökler üzerinde görülür, daha sonra olgunlaşarak toprağa dökülür.
Tohumluk patates yumrularına yapışan bulaşık topraklar ve köklerle uzak mesafelere taşınır. Ayrıca bulaşık toprakların; insan, akarsu, kuş, rüzgar, toprak işleme aletleri veya paketleme materyalleri ile taşınmasıyla da yayılırlar.

Mücadeles:
Bu nematodlar ülkemizde ilk defa Bolu (Dörtdivan)’da tespit edildiğinden, diğer bölgelere yayılmasını engelleyici önlemler alınmalıdır. Kist nematodları hem dış hem de iç karantina listemizdedir.
Bulaşık alanlarda patates, domates, patlıcan gibi bitkilerin üretimi en az 8 yıl süre ile yapılmamalıdır. Tohumluk olarak kullanılacak patatesler, bulaşık tarlalarda yetiştirilmemelidir.
Sıcak aylarda tarlanın derin sürülmesiyle kistler güneş ışığına maruz bırakılarak mücadele edilebilir.
Tarlada bitki yokken toprak ilaçlaması yapılabilirse de çok etkili değildir.
Patatesin çiçeklenme döneminde bitkide bodurlaşma, sararma, zayıf gelişme belirtileri görüldüğünde; bitkiler sökülür ve üzerinde inci tanesi şeklinde kistler aranır. Bu kistlerin görülmesi durumunda en yakın teknik teşkilata haber verilir.
Patates zararlılarına karşı kullanılacak ilaçlar ve kullanma dozları, en yakın Tarım ve Köyişleri Bakanlığı İl ve İlçe Müdürlüklerinden öğrenilmelidir.

Kaynak:www.elmali.antalya-tarim.gov.tr

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.